Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir? Hesaplama Esasları

  • Anasayfa
  • Blog
  • Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir? Hesaplama Esasları
Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir? Hesaplama Esasları

Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir? Hesaplama Esasları

3 dk okuma 8 okunma

, belirli bir süre aynı işverene bağlı olarak çalışan işçinin iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerle sona ermesi hâlinde ödenen tazminattır. İşçilik alacakları arasında en çok uyuşmazlık konusu olan kalemlerden biri olan kıdem tazminatının şartları, 4857 sayılı İş Kanunu'nun geçici 6. maddesi uyarınca yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenmiştir.

Kıdem Tazminatı Almanın Şartları

Kıdem tazminatına hak kazanılabilmesi için iki temel şartın birlikte bulunması gerekir:

  • İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması,
  • İş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermesi.

Hangi Fesih Hâllerinde Kıdem Tazminatı Ödenir?

  • İşverenin iş sözleşmesini, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller (İş Kanunu m.25/II) dışında bir sebeple feshetmesi
  • İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle (İş Kanunu m.24) feshetmesi; örneğin ücretin ödenmemesi, fazla mesai ücretlerinin verilmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması veya mobbing
  • İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılması
  • İşçinin yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılması
  • Kanunda belirtilen sigortalılık süresi ve prim gün sayısını tamamlayarak işten ayrılması
  • Kadın işçinin evlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde kendi arzusuyla işten ayrılması
  • İşçinin ölümü; bu durumda tazminat mirasçılarına ödenir

İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Haklı bir nedene dayanmayan istifa hâlinde kural olarak kıdem tazminatı ödenmez. Ancak istifa dilekçesinde belirtilmese bile aslında işçinin haklı fesih sebebi varsa, örneğin ücretleri düzenli ödenmiyorsa veya fazla çalışma ücretleri hiç verilmiyorsa, fesih haklı nedenle yapılmış sayılabilir. Bu nedenle istifa dilekçesinin içeriği ve fesih sebebinin doğru belirtilmesi büyük önem taşır.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, işçiye her tam çalışma yılı için otuz günlük ücreti tutarında ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden orantılı ödeme yapılır. Hesaplamada dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

  • Giydirilmiş brüt ücret: Hesaplama çıplak ücret üzerinden değil; düzenli olarak ödenen yol, yemek, ikramiye, prim gibi para ve parayla ölçülebilen menfaatlerin eklendiği giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.
  • Son ücret: Fesih tarihindeki son ücret esas alınır.
  • Tavan: Yıllık kıdem tazminatı tutarı, devlet memurlarına ödenen azami emeklilik ikramiyesi esas alınarak belirlenen kıdem tazminatı tavanını geçemez. Tavan her yıl iki kez güncellenir.
  • Kesinti: Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.

Kıdem Tazminatı Ödenmezse Ne Yapılır?

Kıdem tazminatı ödenmeyen işçi, dava açmadan önce zorunlu olarak arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir. Kıdem tazminatına, fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz işletilir.

Zamanaşımı Süresi

Kıdem tazminatı alacağı için zamanaşımı süresi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren beş yıldır. Bu süre geçtikten sonra alacak, zamanaşımı itirazıyla karşılaşabilir.

Sık Sorulan Sorular

Deneme süresinde işten çıkarılan işçi kıdem tazminatı alır mı?

Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma şartı arandığından, deneme süresi içinde sona eren sözleşmelerde kural olarak kıdem tazminatı doğmaz.

İşyeri devredilirse kıdem süresi sıfırlanır mı?

Hayır. İşyerinin devri hâlinde işçinin kıdemi, devreden işverendeki çalışma süresi de dikkate alınarak hesaplanır.

Sonuç

Kıdem tazminatı hakkı, fesih şeklinin ve fesih belgelerinin içeriğine göre doğrudan değişebilir. İstifa etmeden veya ibraname imzalamadan önce hukuki değerlendirme yaptırmak hak kaybını önler. Şarkışla ve Sivas'ta kıdem tazminatı ve işçilik alacakları hakkında bilgi almak için iş hukuku sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Av. Özgecan Demirkaya

Av. Özgecan Demirkaya

Yazar

Şarkışla ve Sivas bölgesinde aile, ceza, iş, miras, icra ve gayrimenkul hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunan avukat.

Yorumlar (0)

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın!

Yorum Yap

WhatsApp