Kiracı Hangi Durumlarda Tahliye Edilebilir?
Konut ve çatılı işyeri kiralarında Türk Borçlar Kanunu kiracıyı koruyan düzenlemeler içerir. Kira sözleşmesinin süresi dolsa bile kiracı, sözleşmeye aykırı davranmadıkça sözleşme kendiliğinden uzar. Bu nedenle kiraya veren, kiracıyı ancak kanunda sayılan sebeplerden birinin varlığı hâlinde tahliye ettirebilir. Bu yazıda en sık karşılaşılan tahliye sebeplerini ve dikkat edilmesi gereken süreleri ele alıyoruz.
Kira Bedelinin Ödenmemesi (Temerrüt)
Kiracı kira bedelini ödemezse, kiraya veren yazılı olarak en az otuz günlük süre vererek, bu süre içinde de ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m.315). Süre içinde ödeme yapılmazsa kiraya veren tahliye için dava açabilir veya icra yoluyla tahliye talebinde bulunabilir. İcra yoluyla yapılan takipte, ödeme emrine rağmen kira borcu ödenmezse icra mahkemesinden tahliye kararı istenebilir.
İki Haklı İhtar
Kiracı, bir kira yılı içinde veya bir yıldan kısa süreli kiralarda kira süresi içinde kira bedelini ödemediği için kendisine yazılı olarak iki haklı ihtarda bulunulmasına sebep olmuşsa, kiraya veren kira süresinin ve uzamış kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açarak tahliye isteyebilir (TBK m.352/2). Burada önemli olan, ihtarların haklı olması, yani ihtar tarihinde kira bedelinin gerçekten muaccel ve ödenmemiş olmasıdır.
Yazılı Tahliye Taahhüdü
Kiracı, kiralananın tesliminden sonra kiraya verene karşı belirli bir tarihte kiralananı boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmişse ve bu tarihte boşaltmamışsa, kiraya veren bu tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi başlatarak veya dava açarak tahliye isteyebilir (TBK m.352/1). Kira sözleşmesi imzalanırken aynı anda alınan tahliye taahhütleri, kiracının iradesinin serbestçe oluşmadığı gerekçesiyle Yargıtay uygulamasında geçersiz kabul edilmektedir.
Kiraya Verenin veya Yakınlarının İhtiyacı
Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereğince bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa tahliye davası açabilir (TBK m.350). İhtiyacın gerçek, samimi ve sürekli olması gerekir. Dava, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde ise fesih dönemi ve bildirim sürelerine uyularak belirlenecek tarihten itibaren bir ay içinde açılmalıdır.
İhtiyaç nedeniyle tahliye edilen konut, haklı bir sebep olmadıkça eski kiracıdan başkasına üç yıl süreyle kiralanamaz.
Yeni Malikin İhtiyacı
Kiralananı sonradan edinen yeni malik, kendisi veya yakınları için ihtiyaç sebebiyle tahliye isteyebilir. Bunun için edinme tarihinden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmesi ve edinme tarihinden itibaren altı ay sonra açacağı dava ile tahliye istemesi gerekir (TBK m.351).
Yeniden İnşa ve İmar
Kiralananın yeniden inşası veya imarı amacıyla esaslı onarımı, genişletilmesi ya da değiştirilmesi gerekli ve bu işlemler sırasında kiralananın kullanılması imkânsız ise kiraya veren tahliye davası açabilir.
On Yıllık Uzama Süresinin Dolması
Konut ve çatılı işyeri kiralarında on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir (TBK m.347).
Zorunlu Arabuluculuk
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Ancak tahliye taahhüdüne veya kira borcunun ödenmemesine dayanan icra yoluyla tahliye talepleri bu şartın dışında kalır.
Sık Sorulan Sorular
Ev sahibi kiracıyı kendi başına çıkarabilir mi?
Hayır. Kiracının eşyalarını dışarı çıkarmak veya kilidi değiştirmek gibi davranışlar hukuka aykırıdır ve cezai sorumluluk doğurabilir. Tahliye ancak mahkeme veya icra kararıyla yapılabilir.
Ev satılırsa kiracı çıkmak zorunda mı?
Hayır. Kira sözleşmesi yeni malike geçer. Yeni malik ancak kanunda belirtilen şartlarla tahliye isteyebilir.
Sonuç
Tahliye davalarında süreler kısa ve hak düşürücü niteliktedir; bildirimlerin doğru zamanda ve şekilde yapılması sonucu belirler. Şarkışla ve Sivas'ta kiracı tahliyesi ve kira uyuşmazlıkları hakkında bilgi almak için gayrimenkul hukuku sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.



Yorum Yap